Op woensdagochtend 21 januari 2026 brachten we met een enthousiaste groep van 15 vrijwilligers een bezoek aan Voedselbank Leiden. Een waardevolle en leerzame ochtend, waarin we een kijkje achter de schermen kregen op de plek waar de groenten die zij gedurende het oogstseizoen wekelijks oogsten worden uitgedeeld.
We werden hartelijk ontvangen met een kop koffie, wat direct een mooi gespreksonderwerp opleverde. Deze koffie is namelijk ingekocht met Douwe Egberts-punten die door de Voedselbank worden verzameld. Gelijk een mooie manier om bij te dragen als jij thuis ook nog wat punten hebt liggen.
De logistiek van Voedselbank Leiden
Luisterend naar de vrijwilligers van Voedselbank Leiden en rondkijkend op locatie, wordt duidelijk dat de Voedselbank veel weg heeft van een logistiek bedrijf. Veel voedsel dat hier wordt aangeboden, is afkomstig uit de zogeheten ‘verspillingsmarkt’: producten van supermarkten en producenten waarvan de uiterste verkoopdatum nadert of die overgeproduceerd zijn.
Omdat vaak pas op het laatste moment bekend is welke producten er worden aangeleverd vanuit supermarkten, horeca en zorgboodschappen, ligt er extra druk op de uitgifte van versproducten.
De uiterste houdbaarheidsdatum van deze producten nadert, waardoor ze snel aan de klanten moeten worden meegegeven om te voorkomen dat ze bederven.
Minder verspilling
In de afgelopen jaren heeft Voedselbank Leiden de toestroom van producten uit supermarkten zien afnemen. Deze bedrijven worden steeds beter in het voorkomen van verspilling.
Een positieve ontwikkeling, maar wel een grote uitdaging voor de Voedselbank, want juist daardoor wordt het steeds lastiger om een gezond aanbod in de Schijf van Vijf te realiseren voor hun klanten. Dit is en blijft wel het uitgangspunt. Voedselbank Leiden zet er dan ook op in het beschikbare aanbod aan te vullen door extra versproducten in te kopen waar nodig.
Boodschappen doen bij Voedselbank Leiden
Wat veel indruk maakte, was het uitgiftesysteem van Voedselbank Leiden. Geen vaste pakketten, maar een supermarktmodel waarin klanten zélf hun boodschappen kiezen. Gezinnen winkelen in de Voedselbank, waarbij ze gebruikmaken van een pasjessysteem, afgestemd op de gezinssamenstelling en eetgewoonten. Vrijwilligers zijn aanwezig om te helpen, mee te denken en waar nodig advies te geven. Ook gedurende het oogstseizoen is dit fijn. Dan helpen de vrijwilligers klanten om recepten te bedenken bij de groenten van de tuin die ze wellicht nog niet kennen.
Naast de aanpak ter plaatse is de samenwerking met het Armoedefonds heel bijzonder. Dankzij deze samenwerking worden er verjaardagsdozen samengesteld voor jonge kinderen. Met slingers, een cadeautje en iets om op school te kunnen trakteren. Zo kunnen ook deze kinderen hun verjaardag vieren, ondanks de zorgen die de financiële situatie thuis met zich meebrengt.
1200 monden te voeden
Op dit moment maken zo’n 500 huishoudens, circa 1200 mensen, gebruik van Voedselbank Leiden. Ongeveer 10% daarvan krijgt de boodschappen thuisbezorgd, omdat zij niet in staat zijn zelf naar de Voedselbank toe te komen. Al deze mensen worden geholpen door vrijwilligers. Ruim 120 mensen zetten zich in om (vers)producten op te halen, te sorteren op locatie en uit te delen aan de klanten die hier wekelijks komen.
Gemiddeld krijgen de klanten 25 producten per week mee. De rest van wat zij nodig hebben vullen ze zelf aan. Iedere zes maanden is er een gesprek met de klanten, waarin zij onder meer gestimuleerd worden om te werken aan onderliggende problemen als schulden of werkloosheid. Veelal is er dan ook hulp of doorverwijzing aanwezig op de Voedselbank om bij de oplossing van die problemen te helpen.
Waarom onze oogst ertoe doet
Volgens cijfers van het CBS en Nibud bedient de Voedselbank slechts 15 tot 17% van de potentiële klanten.
Het aantal mensen dat moeilijk rondkomt en ondersteuning kan gebruiken ligt dus nog veel hoger dan het werkelijke aantal klanten van Voedselbank Leiden. Dit maakt de noodzaak des te groter om gezonde voeding voor iedereen beschikbaar te maken.
Dit bezoek maakte opnieuw glashelder hoe waardevol verse, biologische groenten zijn binnen dit systeem. In de winterperiode moeten verse groenten, net als zuivel en eieren, veelal worden ingekocht. Een flinke kostenpost om in een gezond dieet te kunnen voorzien.
Juist daarom maakt onze wekelijkse oogst gedurende het seizoen (ongeveer half mei tot half november) zo’n verschil.
Gezonde voeding voor iedereen
Na een bijzondere ochtend ging iedereen met nieuwe informatie en nóg meer motivatie naar huis. Dank aan Voedselbank Leiden voor de openheid en het warme welkom. En dank aan al onze vrijwilligers die ieder seizoen bijdragen aan gezonde voeding voor iedereen. Samen maken we het verschil.
